De benodigde afmeting van een schakelkast hangt af van het aantal componenten dat erin moet, de ruimte die nodig is voor bekabeling, de warmteafvoer en de reserveruimte voor toekomstige uitbreidingen. Er bestaat geen universele standaardmaat die voor elke toepassing werkt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over kastgrootte, zodat je goed beslagen ten ijs komt bij het bepalen van de juiste afmetingen.
Welke factoren bepalen de benodigde afmetingen van een schakelkast?
De afmetingen van een schakelkast worden bepaald door vier hoofdfactoren: het type en aantal componenten, de benodigde bekabelingsruimte, de warmteproductie van de installatie en de omgeving waarin de kast wordt geplaatst. Wie deze factoren vooraf goed in kaart brengt, voorkomt een te kleine kast en onnodige aanpassingen achteraf.
Begin met een volledige componentenlijst. Denk aan PLC’s, frequentieregelaars, relaismodules, voedingen, zekeringen, klemmenstroken en schakelmateriaal. Elk onderdeel heeft een bepaalde hoogte in HE (hoogte-eenheden) of een bepaald oppervlak nodig op de montageplaat. Tel dit op en je hebt een eerste indicatie van de benodigde montageplaatgrootte.
Daarna komt de bekabeling. Kabels nemen meer ruimte in dan veel engineers in eerste instantie verwachten. Kabelgoten, kabeldragers en de buigradius van kabels bij aansluitpunten vragen allemaal extra ruimte. Reken minimaal 20 tot 30 procent van de totale montageplaat in voor kabelmanagement.
Tot slot speelt de omgeving een rol. Wordt de kast buiten geplaatst of in een vochtige ruimte? Dan zijn extra voorzieningen zoals een warmtewisselaar of ventilator nodig, wat de binnenmaten beïnvloedt. Moet de kast in een krappe machineruimte passen? Dan is de buitenmaat net zo belangrijk als de inhoud.
Hoe bereken je de benodigde ruimte voor componenten in een schakelkast?
De benodigde componentruimte bereken je door de afmetingen van alle te plaatsen componenten bij elkaar op te tellen en daar een marge voor bekabeling en montage bovenop te leggen. Gebruik de technische datasheets van de componenten als uitgangspunt, want die geven de exacte afmetingen en de vereiste vrije ruimte rondom elk onderdeel.
Werk in de praktijk als volgt:
- Maak een lijst van alle componenten met hun afmetingen in millimeters of in HE (voor DIN-rail montage).
- Bepaal de benodigde DIN-raillengte en het aantal rails.
- Voeg ruimte toe voor kabelgoten: doorgaans 60 tot 80 mm aan de zijkanten en onderkant van de montageplaat.
- Tel de totale hoogte op en voeg 15 tot 25 procent toe als marge voor extra aansluitingen en kabels.
- Controleer of frequentieregelaars of andere warmteproducerende componenten extra vrije ruimte nodig hebben boven en onder het apparaat.
Veel paneelbouwers werken met een eenvoudige vuistregel: als je de montageplaat voor meer dan 70 procent benut, zit je aan de limiet. Boven die grens wordt bekabeling lastig en wordt onderhoud een puzzel.
Wat is de invloed van warmteafvoer op de kastgrootte?
Warmteafvoer heeft direct invloed op de kastgrootte omdat componenten die warmte produceren, zoals frequentieregelaars en voedingen, vrije ruimte nodig hebben om te kunnen koelen. Zonder voldoende thermische ruimte loopt de temperatuur in de kast op, wat leidt tot storingen of een verkorte levensduur van de elektronica.
Bij gesloten kasten zonder actieve koeling geldt: hoe kleiner de kast, hoe sneller de temperatuur stijgt. Als de totale warmteproductie van de componenten hoog is, heb je twee opties: een grotere kast kiezen zodat de warmte beter kan verspreiden, of een actieve koeloplossing toevoegen zoals een ventilator, warmtewisselaar of airconditioningunit.
Frequentieregelaars zijn hierin een veelvoorkomende valkuil. Ze produceren relatief veel warmte en hebben bovendien vrije ruimte boven en onder het apparaat nodig voor luchtcirculatie. Als je die ruimte niet inrekent, onderschat je de benodigde kasthoogte al snel met 10 tot 15 centimeter.
Wil je de thermische situatie goed in kaart brengen? Bereken de totale verliesenergie van alle componenten in watt en vergelijk dit met de maximale thermische belasting van de gekozen kast. Fabrikanten vermelden deze waarde doorgaans in de technische specificaties van hun kasten.
Welke standaard schakelkastmaten zijn beschikbaar en wanneer kies je voor maatwerk?
Standaard schakelkasten zijn verkrijgbaar in een breed scala aan afmetingen, waarbij de meest gangbare maten variëren van kleine wandkasten van 200 x 200 mm tot grote staande kasten van 2000 x 800 mm. De keuze voor maatwerk is zinvol wanneer standaardmaten niet passen bij de beschikbare ruimte, de componentindeling of de specifieke omgevingseisen van de toepassing.
Veelgebruikte standaard breedte x hoogte combinaties voor wandkasten zijn onder andere:
- 300 x 300 mm: voor kleine aansluitkasten en klemmenkasten
- 400 x 500 mm: voor compacte besturingen met een beperkt aantal componenten
- 600 x 800 mm: voor middelgrote machinebesturingen
- 800 x 1000 mm: voor complexere installaties met meerdere DIN-rails
Staande kasten beginnen doorgaans bij 600 x 1200 mm en lopen op tot 800 x 2000 mm of groter.
Maatwerk is de betere keuze wanneer de machine een specifieke uitsparing of bevestigingswijze vereist, wanneer de kast in een bijzondere omgeving moet passen, of wanneer standaardafmetingen leiden tot onnodig veel verspilde ruimte. Bij ViFa Enclosures bestaat meer dan 70 procent van de projecten uit maatwerkoplossingen, waarbij kasten volledig worden aangepast op maat, kleur, uitsparingen en bewerkingen. Bekijk ons volledige productaanbod voor een goed beeld van wat standaard beschikbaar is.
Hoeveel reserveruimte moet je inplannen in een schakelkast?
Plan minimaal 20 tot 30 procent van de beschikbare montageplaat in als reserveruimte. Dit geeft ruimte voor toekomstige uitbreidingen, extra bekabeling en eventuele aanpassingen aan de installatie zonder dat de kast direct vervangen moet worden.
In de praktijk wordt reserveruimte vaak onderschat. Machines worden uitgebreid, software-updates vragen om extra I/O-modules en klanten voegen achteraf functionaliteit toe. Als de kast al bij oplevering volledig gevuld is, leidt elke uitbreiding tot een kostbare aanpassing of vervanging.
Een handige richtlijn: ontwerp de kast voor de situatie over drie tot vijf jaar, niet alleen voor de situatie op de dag van oplevering. Dat betekent concreet:
- Reserveer lege DIN-railruimte voor extra modules
- Laat vrije kabelgootcapaciteit over voor extra bekabeling
- Houd rekening met extra I/O of uitbreidingskaarten bij PLC-toepassingen
- Plan ruimte voor een extra voeding als het systeem later wordt uitgebreid
Een kast die nu iets groter lijkt dan nodig, bespaart op de lange termijn tijd en geld. De meerkosten van een iets grotere kast zijn doorgaans een stuk lager dan de kosten van een volledige herconfiguratie later.
Voor maatwerktoepassingen kun je ook kiezen voor een kast waarbij de afmetingen al in de ontwerpfase worden afgestemd op de verwachte groei. Maatwerk schakelkasten bieden hierbij meer flexibiliteit dan standaardmaten, omdat je de indeling volledig kunt afstemmen op de componenten en de toekomstige uitbreidingsplannen.
Hoe VIFA Enclosures helpt bij het bepalen van de juiste kastgrootte
De juiste schakelkastgrootte bepalen vraagt om technisch inzicht in componenten, warmteafvoer, bekabeling en toekomstige uitbreidingen. Dat is precies waar wij dagelijks mee bezig zijn voor machinebouwers, paneelbouwers en installateurs.
- Technisch advies op maat: We denken al in de ontwerpfase mee over kastafmetingen, materiaalkeuze en componentindeling.
- Maatwerk mogelijkheden: Kasten volledig op maat met afwijkende afmetingen, uitsparingen, kabeldoorvoeren en bewerkingen via moderne CNC-technieken.
- Onafhankelijk advies: We werken samen met meerdere Europese fabrikanten en zijn niet gebonden aan één merk, zodat we altijd de beste oplossing voor jouw toepassing kunnen adviseren.
- Persoonlijk contact: Korte communicatielijnen en directe toegang tot technische kennis, zonder dat je zelf alles hoeft uit te zoeken.
Wil je weten welke kastmaat bij jouw toepassing past? Bekijk onze oplossingen of vind jouw behuizing via onze zoekmachine en we helpen je verder.