Kabeldoorvoeren verwerk je in een schakelkast door de juiste doorvoer te kiezen op basis van kabeldiameter, aantal kabels en de vereiste beschermingsgraad, en deze vervolgens correct te monteren in een vooraf geboord of gefreesd gat in de kastbodem, -wand of -deur. De doorvoer zorgt voor een afdichting rondom de kabel, zodat stof, vocht en mechanische belasting de behuizing niet binnendringen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over kabeldoorvoeren in schakelkasten, van typen en IP-klassen tot veelgemaakte fouten en wanneer maatwerk nodig is.
Welke soorten kabeldoorvoeren zijn er voor schakelkasten?
Voor schakelkasten zijn er vier veelgebruikte typen kabeldoorvoeren: wartelmoeren, kabelklemmen, membraandoorvoeren en meervoudige doorvoerplaten. De keuze hangt af van het aantal kabels, de kabeldiameter, het gewenste afdichtingsniveau en of de kabels later nog verwisseld moeten kunnen worden.
- Wartelmoeren (kabelwartels): De meest gebruikte oplossing voor enkelvoudige kabeldoorvoeren. Ze klemmen de kabel mechanisch vast en zorgen tegelijk voor een IP-afdichting. Verkrijgbaar in kunststof, nikkel en RVS voor zwaardere omgevingen.
- Kabelklemmen: Vergelijkbaar met wartelmoeren, maar primair gericht op trekontlasting. Minder geschikt als je een hoge IP-klasse nodig hebt zonder extra afdichting.
- Membraandoorvoeren: Flexibele rubberen doorvoeren met een gesloten membraan. Je drukt de kabel erdoorheen zonder een gat te boren in de doorvoer zelf. Handig als het aantal kabels nog niet vaststaat of regelmatig wisselt.
- Meervoudige doorvoerplaten: Platen met meerdere doorvoermodules voor het gelijktijdig doorvoeren van meerdere kabels. Goed voor situaties met veel kabels op één locatie, en eenvoudig uitbreidbaar.
Naast deze vier typen zijn er ook gespecialiseerde doorvoeren voor buizen, slangen of gecombineerde kabel- en vloeistoftoevoer. Voor EMC-gevoelige toepassingen bestaan afgeschermde doorvoeren die ook elektromagnetische interferentie tegenhouden.
Welke IP-beschermingsgraad is vereist bij kabeldoorvoeren?
De IP-beschermingsgraad van een kabeldoorvoer moet minimaal gelijk zijn aan die van de schakelkast zelf. Als jouw kast IP65 vereist, dan moet elke doorvoer ook IP65 of hoger halen. Een kast is immers zo goed beschermd als het zwakste punt in de behuizing.
De twee meest voorkomende klassen in de praktijk zijn:
- IP54: Bescherming tegen stofneerslag en spatwater. Voldoende voor de meeste binnentoepassingen in productieomgevingen.
- IP65 en IP67: Volledig stofdicht en bestand tegen waterstralen of tijdelijke onderdompeling. Verplicht bij buitenopstellingen, wasstraten, voedingsindustrie en andere natte omgevingen.
Let op: een wartelmoer bereikt zijn nominale IP-klasse alleen als hij correct is aangedraaid op een kabel met de juiste diameter. Gebruik je een te dunne kabel in een wartel die bedoeld is voor een dikkere diameter, dan verlies je de afdichting. Gebruik altijd de specificaties van de fabrikant om de juiste maat te bepalen.
Hoe kies je de juiste kabeldoorvoer voor jouw toepassing?
De juiste kabeldoorvoer kies je op basis van vijf factoren: kabeldiameter, aantal kabels, omgevingsomstandigheden, vereiste IP-klasse en of de kabel later vervangen of toegevoegd moet kunnen worden. Wie al deze factoren meeneemt, voorkomt herstelwerk en onnodige kosten.
Doorloop bij de keuze de volgende stappen:
- Bepaal de kabeldiameter inclusief de mantel. Wartelmoeren hebben een specifiek klemmbereik; zit je buiten dat bereik, dan dicht de wartel niet goed af.
- Tel het aantal kabels per doorvoerpunt. Zijn het er meer dan twee of drie op één plek? Overweeg dan een meervoudige doorvoerplaat.
- Beoordeel de omgeving. Vocht, reinigingsmiddelen, UV-straling en corrosieve gassen stellen andere eisen aan het materiaal van de doorvoer. Kies voor RVS of speciale kunststoffen in agressieve omgevingen.
- Controleer de vereiste IP-klasse van de kast en selecteer een doorvoer die die klasse haalt of overtreft.
- Denk aan toekomstige wijzigingen. Moet je later kabels kunnen toevoegen of vervangen? Dan is een membraandoorvoer of modulaire doorvoerplaat praktischer dan een vaste wartelmoer.
Voor een overzicht van de behuizingen en accessoires die hierop aansluiten, kun je ook ons volledige productaanbod bekijken.
Hoe verwerk je een kabeldoorvoer correct in een schakelkast?
Een kabeldoorvoer verwerk je correct door het gat op de juiste positie en met de juiste diameter te maken, de doorvoer strak te monteren, en de kabel binnen het klemmbereik van de doorvoer te plaatsen. Slordig monteren is de belangrijkste oorzaak van lekkage en verlies van IP-bescherming.
Volg deze stappen voor een correcte verwerking:
- Markeer de positie van het gat zorgvuldig. Houd rekening met de binnenruimte van de kast en de routing van kabels naar de aansluitpunten.
- Boor of frees het gat op de juiste diameter. Voor wartelmoeren geldt een specifieke gatmaat per type; raadpleeg de montagespecificatie van de fabrikant.
- Ontbraam de rand van het gat. Scherpe bramen beschadigen de kabelmantel en kunnen de afdichting van de doorvoer verstoren.
- Monteer de doorvoer met het juiste aandraaimoment. Te los geeft lekkage; te vast beschadigt de schroefdraad of vervormt de afdichting.
- Voer de kabel door en draai de klemring vast zodat de kabel niet meer kan bewegen. Controleer of de kabeldiameter binnen het klemmbereik valt.
- Test de afdichting visueel en, bij kritische toepassingen, met een IP-test of inspectie op basis van de installatienormen.
Wat zijn de meest gemaakte fouten bij kabeldoorvoeren?
De meest gemaakte fouten bij kabeldoorvoeren zijn: het gebruik van een verkeerde maat doorvoer, onvoldoende aandraaimoment, het negeren van de kabeldiameter en het achteraf aanbrengen van doorvoeren zonder rekening te houden met de kastindeling. Deze fouten leiden tot lekkage, mechanische schade aan kabels en verlies van IP-bescherming.
Andere fouten die regelmatig voorkomen:
- Te veel kabels door één wartel forceren. Een wartelmoer is bedoeld voor één kabel. Meerdere kabels door dezelfde wartel leiden altijd tot een onvoldoende afdichting.
- Gaten te vroeg boren. Wie het gat boort voordat de kabelrouting definitief is, riskeert een verkeerde positie of een gat dat later niet meer gebruikt wordt en alsnog afgesloten moet worden.
- Materiaal niet afstemmen op de omgeving. Een kunststof wartelmoer in een omgeving met agressieve reinigingsmiddelen of UV-belasting gaat korter mee dan verwacht.
- Geen trekontlasting toepassen. Zonder goede trekontlasting trekt een kabel bij beweging of belasting de aansluiting los.
- Ongebruikte gaten niet afsluiten. Een open gat in de kastbodem vernietigt de IP-klasse van de hele kast.
Wanneer is maatwerk noodzakelijk voor kabeldoorvoeren in een behuizing?
Maatwerk is noodzakelijk als de standaard doorvoeroplossingen niet passen bij de afmetingen, het aantal kabels, de positie of de omgevingseisen van jouw toepassing. Dit speelt met name bij schakelkasten met afwijkende afmetingen, specifieke materiaaleisen of een hoge kabelconcentratie op één locatie.
Situaties waarin maatwerk de beste keuze is:
- De kast heeft een afwijkende wanddikte waarvoor standaard wartels niet passen.
- Er moeten tientallen kabels op een beperkte oppervlakte worden doorgevoerd, waarbij een maatwerk doorvoerplaat of gefreesd invoervlak efficiënter is.
- De omgeving stelt bijzondere eisen, zoals ATEX-certificering of extreme temperaturen, waarvoor geen standaard doorvoer beschikbaar is.
- De behuizing wordt geleverd als compleet afgewerkt product waarbij de kabeldoorvoeren al door de leverancier worden aangebracht.
Bij maatwerkbehuizingen worden doorvoergaten doorgaans al in de productiefase aangebracht met behulp van CNC-bewerkingstechnieken, zodat de kast direct gebruiksklaar is. Dit bespaart tijd op de werkvloer en voorkomt fouten bij het achteraf boren.
Hoe VIFA Enclosures helpt met kabeldoorvoeren in schakelkasten
VIFA Enclosures ondersteunt machinebouwers, paneelbouwers en installateurs bij het correct verwerken van kabeldoorvoeren, van advies over het juiste type doorvoer tot de volledige uitvoering als onderdeel van een maatwerkbehuizing. Meer dan 70% van onze projecten betreft maatwerk, waarbij kabeldoorvoeren standaard worden meegenomen in het ontwerp en de bewerking.
Wat wij voor je kunnen doen:
- Advies over het juiste type en de juiste maat kabeldoorvoer voor jouw toepassing en omgeving
- Kabeldoorvoeren en boringen aanbrengen in de behuizing via CNC-frezen, zodat je kast direct montagerijp is
- Selectie van doorvoeren die aansluiten op de vereiste IP-klasse van jouw schakelkast
- Ondersteuning bij het ontwerp van de kastindeling, inclusief kabelrouting en doorvoerpositie
- Onafhankelijk advies op basis van meerdere Europese leveranciers, zodat we altijd de meest geschikte oplossing kunnen aanbieden
Heb je een schakelkast nodig waarbij de kabeldoorvoeren al zijn verwerkt? Bekijk onze oplossingen of vind jouw behuizing via onze zoekmachine en leg je vraagstuk direct bij ons neer.