Een wandkast is een gesloten behuizing bedoeld voor het monteren van elektronica, besturingen of componenten, terwijl een klemmenkast specifiek ontworpen is voor het aansluiten en doorgeven van elektrische verbindingen via klemmenstroken. Het grote verschil zit in het doel: een wandkast biedt ruimte voor complete besturingen, een klemmenkast is compacter en puur functioneel voor de verdeling van bekabeling.
Voor machinebouwers, paneelbouwers en installateurs is dit onderscheid dagelijks relevant. De verkeerde keuze kost tijd, geld en soms een complete herstart van het kastontwerp. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over beide kastypen, zodat je snel weet wat je nodig hebt.
Waar worden wandkasten en klemmenkasten elk voor gebruikt?
Een wandkast wordt gebruikt voor het huisvesten van elektrische en elektronische componenten zoals PLC’s, frequentieregelaars, relais, voedingen en schakelmateriaal. Je monteert hem aan een muur, machine of constructie en hij biedt bescherming én werkruimte voor een complete besturing of installatie.
Een klemmenkast heeft een specifiekere functie: hij dient als aansluitpunt voor elektrische kabels en leidingen. Binnenin vind je klemmenstroken waarop meerdere draden worden aangesloten en doorgeleid naar andere apparaten of systemen. Klemmenkasten zijn compacter, hebben minder interne ruimte nodig en zitten vaak dicht bij een machine of in een kabelgoot.
Typische toepassingen op een rij:
- Wandkast: machinebesturingen, schakelkasten, verdeelpanelen, procesautomatisering
- Klemmenkast: kabelverbindingen bij sensoren, motoren, veldapparatuur en distributiepunten
In grotere installaties zie je beide kastypen samen: de wandkast als centraal besturingshart, de klemmenkast als verdeelpunt dichter bij de machine of het veld.
Wat zijn de belangrijkste constructieverschillen tussen beide kastypen?
Het belangrijkste constructieverschil is de interne opbouw. Een wandkast heeft een montageplaat of DIN-railsysteem waarop componenten worden bevestigd, terwijl een klemmenkast primair is ingericht voor klemmenstroken en weinig tot geen extra montageruimte biedt voor andere componenten.
Andere relevante verschillen:
- Afmetingen: wandkasten zijn doorgaans groter en dieper; klemmenkasten zijn slanker en compacter
- Deurafsluiting: wandkasten hebben vaak een scharnierende deur met slot; klemmenkasten hebben een eenvoudiger deksel of schroefdeksel
- Kabeldoorvoeren: klemmenkasten zijn standaard voorzien van meer invoermogelijkheden voor kabels aan de onder- of zijkant
- Diepte: wandkasten zijn dieper om componenten met kabelmanagement te kunnen plaatsen; klemmenkasten zijn ondieper omdat klemmenstroken weinig diepte vragen
Voor wie ons volledige productaanbod bekijkt, is dit onderscheid direct zichtbaar in de specificaties per kastype.
Welke beschermingsgraad heeft een wandkast of klemmenkast nodig?
De benodigde beschermingsgraad hangt volledig af van de omgeving waarin de kast wordt geplaatst. Voor droge binnenruimtes volstaat doorgaans IP54 of IP55. In vochtige omgevingen, buitenopstellingen of omgevingen met spuitwater is minimaal IP65 nodig. Bij onderdompeling of agressieve reinigingsprocessen ga je naar IP66, IP67 of hoger.
Voor klemmenkasten geldt hetzelfde principe, maar omdat ze vaker dicht bij machines of buiten worden geplaatst, is een hogere beschermingsgraad hier extra relevant. Een klemmenkast die buiten hangt bij een buiteninstallatie of tuinbouwtoepassing heeft al snel IP65 of IP66 nodig.
Naast IP-klasse spelen ook andere factoren mee:
- IK-klasse: stootvastheid, relevant bij omgevingen met mechanische belasting
- ATEX-certificering: verplicht in explosiegevaarlijke omgevingen zoals de chemische industrie
- EMC-afscherming: nodig wanneer gevoelige elektronica moet worden beschermd tegen elektromagnetische storing
Twijfel je over de juiste beschermingsgraad voor jouw toepassing? Leg je situatie voor en je krijgt direct advies over materiaal, uitvoering en beschermingsniveau zonder dit zelf volledig te hoeven uitzoeken.
Wanneer kies je voor een wandkast en wanneer voor een klemmenkast?
Kies een wandkast wanneer je meerdere componenten wilt monteren, een complete besturing wilt opbouwen of ruimte nodig hebt voor DIN-rails, kabelbanen en voedingen. Kies een klemmenkast wanneer je uitsluitend elektrische verbindingen wilt centraliseren op een specifieke locatie, zonder dat er besturingscomponenten in hoeven.
Een praktische vuistregel:
- Moet er een PLC, frequentieregelaar of schakelaar in? Kies een wandkast.
- Gaat het puur om het verbinden en verdelen van kabels? Kies een klemmenkast.
- Moet de kast op een moeilijk bereikbare plek of dicht bij een aandrijving? Overweeg een compacte klemmenkast of kleine wandkast.
- Is de installatie modulair en groeit het systeem later? Kies een wandkast met uitbreidingsruimte.
In de praktijk zien we bij machinebouwers en installateurs vaak een combinatie: een centrale wandkast voor de besturing en meerdere klemmenkasten verspreid over de machine als aansluitpunten.
Kan een klemmenkast worden omgebouwd tot wandkast?
Technisch gezien is het mogelijk om een klemmenkast te voorzien van een DIN-rail of montageplaat, maar in de praktijk is dit zelden een goede oplossing. Een klemmenkast is te ondiep voor de meeste componenten en mist de bevestigingsmogelijkheden die een wandkast standaard biedt.
Omgekeerd kan een kleine wandkast prima worden ingezet als klemmenkast door alleen klemmenstroken te monteren. Dit biedt meer ruimte en flexibiliteit, en is soms een bewuste keuze wanneer je later nog componenten wilt toevoegen.
Wanneer standaardafmetingen niet passen, is maatwerk de betere route. Met maatwerk behuizingen op klantwens worden kasten volledig afgestemd op de vereiste afmetingen, diepte, kabeldoorvoeren en montagevoorzieningen. Meer dan 70% van onze activiteiten bestaat uit dit soort maatwerkprojecten, waarbij CNC-bewerkingstechnieken worden ingezet voor uitsparingen, boringen en andere klantspecifieke aanpassingen.
Welk materiaal is het beste voor een wandkast of klemmenkast?
Het beste materiaal hangt af van de omgeving en de toepassing. Plaatstaal is de meest gebruikte keuze voor standaard industriële toepassingen binnenshuis. RVS is de juiste keuze bij vochtige, corrosieve of hygiënische omgevingen zoals de voedingsmiddelenindustrie of tuinbouw. Aluminium is licht, corrosiebestendig en geschikt voor buitentoepassingen of omgevingen waar gewicht een rol speelt. Kunststof is niet-geleidend en daardoor interessant bij elektrisch gevoelige toepassingen of lichte buiteninstallaties.
Een korte vergelijking:
- Plaatstaal: stevig, goed bewerkbaar, breed inzetbaar, standaard poedergecoat
- RVS: corrosiebestendig, hygiënisch, duurzaam in zware omgevingen
- Aluminium: licht, corrosiebestendig, geschikt voor buiten en mobiele toepassingen
- Kunststof: niet-geleidend, licht, bestand tegen chemicaliën, minder sterk
Omdat we onafhankelijk werken met meerdere Europese fabrikanten en niet gebonden zijn aan één merk, kunnen we voor iedere toepassing de meest geschikte materiaalkeuze adviseren op basis van functionaliteit, beschermingsniveau en prijs.
Hoe VIFA Enclosures helpt bij de keuze tussen wandkast en klemmenkast
Of je nu een wandkast zoekt voor een machinebesturing of een klemmenkast voor een verdeelpunt in het veld, VIFA Enclosures helpt je snel tot de juiste keuze. We werken dagelijks voor machinebouwers, paneelbouwers en installateurs en begrijpen wat er technisch nodig is.
- Advies over het juiste kastype, materiaal en beschermingsgraad voor jouw toepassing
- Standaard wandkasten en klemmenkasten uit voorraad in meerdere materialen en uitvoeringen
- Maatwerk behuizingen met CNC-bewerkingen zoals uitsparingen, kabeldoorvoeren en boringen
- Persoonlijk contact met korte communicatielijnen en technische kennis direct beschikbaar
- Onafhankelijk advies vanuit meerdere leveranciers, zodat je altijd de beste optie krijgt
Leg je vraagstuk bij ons neer en we helpen je van advies tot levering. Bekijk onze oplossingen of vind jouw behuizing via onze zoekmachine.